Trong khi nhiều người vẫn sử dụng điện thoại thông minh suốt nhiều năm và chỉ thay xe sau gần 1 thập kỷ, thị trường ô tô Trung Quốc đang chứng kiến một xu hướng hoàn toàn khác. Theo dữ liệu mới nhất, tuổi đời trung bình của xe điện (EV) đang lưu thông tại quốc gia này chỉ còn 1,8 năm, thấp hơn cả chu kỳ thay điện thoại của nhiều người.
Báo cáo do Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc (CAAM) phối hợp cùng Hejun Consulting thực hiện, cho thấy tuổi đời trung bình của EV tại Trung Quốc hiện chỉ đạt 1,8 năm. Trong khi đó, các mẫu xe sử dụng động cơ đốt trong (ICE) có tuổi đời trung bình khoảng 8,2 năm.
Tính trên toàn bộ thị trường ô tô, tuổi đời trung bình của xe tại Trung Quốc hiện dưới 7 năm, thấp hơn rất nhiều so với mức 12,8 năm tại Mỹ.
Tuy nhiên, con số 1,8 năm không đồng nghĩa với việc người dùng Trung Quốc liên tục mua xe điện mới sau mỗi 2 năm. Thực tế, xe điện chỉ bắt đầu bùng nổ mạnh mẽ từ sau năm 2021 và đến năm 2026 đã chiếm khoảng 60% doanh số xe mới trên toàn thị trường. Vì phần lớn lượng xe điện được bán ra đều còn khá mới, nên tuổi đời trung bình của đội xe EV lưu thông cũng ở mức rất thấp.
Một báo cáo chuyên đề công bố năm ngoái cũng chỉ ra sự khác biệt rõ rệt trong hành vi sử dụng ô tô giữa xe xăng và xe điện. Khoảng 70% chủ sở hữu xe sử dụng động cơ đốt trong tại Trung Quốc giữ xe trên 5 năm trước khi đổi sang mẫu mới. Trong khi đó, theo Sohu, khoảng 90% xe năng lượng mới, bao gồm cả xe thuần điện, được thay thế trong vòng chưa đến 5 năm.
Các chuyên gia cho rằng nguyên nhân lớn nhất đến từ việc xe điện ngày càng mang đặc tính của một sản phẩm công nghệ hơn là một phương tiện truyền thống.
Trước đây, một mẫu xe động cơ đốt trong sản xuất năm 2000 và một mẫu ra mắt năm 2010 thường không có khác biệt quá lớn về nền tảng động cơ hay hộp số. Vì vậy, người dùng ít có động lực đổi xe trong thời gian ngắn.
Ngược lại, xe điện liên tục được nâng cấp về công nghệ pin, động cơ điện, hệ thống điều khiển điện tử, tính năng hỗ trợ lái, phần mềm và các công nghệ kết nối. Điều này khiến một mẫu EV ra mắt chỉ cách đây khoảng 3 năm đã có thể trở nên lỗi thời khi đặt cạnh những sản phẩm mới nhất.
Bên cạnh đó, chu kỳ phát triển sản phẩm của xe điện, đặc biệt tại Trung Quốc, cũng ngắn hơn đáng kể so với xe động cơ đốt trong. Các hãng xe có thể tung ra thế hệ mới hoặc mẫu xe hoàn toàn mới chỉ trong vài năm, thay vì chu kỳ 5-7 năm như trước đây.
Sự phát triển thần tốc của công nghệ cùng mức độ cạnh tranh khốc liệt trên thị trường đang khiến xe điện ngày càng giống smartphone: liên tục được nâng cấp và nhanh chóng bị thế hệ mới vượt qua. Đây cũng là một trong những lý do khiến tuổi đời trung bình của xe điện tại Trung Quốc hiện ở mức thấp kỷ lục, phản ánh tốc độ đổi mới chưa từng có của ngành công nghiệp ô tô lớn nhất thế giới.
: