Tổng thống Donald Trump cho biết ông sẵn sàng chào đón các hãng xe Trung Quốc xây dựng nhà máy tại Mỹ, miễn là họ sử dụng lao động Mỹ. Tuy nhiên, các hãng xe lớn ở Detroit lại không mấy hào hứng với ý tưởng này.
GM, Ford và Stellantis đều không đưa ra bình luận riêng về đề xuất của ông Trump. Thay vào đó, tổ chức vận động hành lang đại diện cho ba hãng xe cảnh báo rằng sự hiện diện ngày càng lớn của các nhà sản xuất Trung Quốc có thể gây sức ép lên ngành công nghiệp ô tô Mỹ.
Trong một phát biểu gần đây, ông Trump nói: "Nếu Trung Quốc muốn vào đây và mở nhà máy sản xuất ô tô, tôi sẽ không phản đối". Tổng thống Mỹ cho rằng điều này cũng tương tự việc các hãng xe Nhật Bản từng đầu tư nhà máy tại Mỹ, đồng thời nhấn mạnh yếu tố quan trọng là những nhà máy đó phải tạo việc làm cho người Mỹ.
Theo The Detroit Free Press, Hội đồng Chính sách ô tô Mỹ (American Automotive Policy Council), tổ chức đại diện cho nhóm Big Three tại Washington, cho rằng cách so sánh này chưa phản ánh đầy đủ những khác biệt giữa các hãng xe Nhật Bản và Trung Quốc.
Chủ tịch hội đồng Matt Blunt cho biết các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang hưởng lợi từ trợ cấp của chính phủ, chính sách tiền tệ và nhiều "lợi thế phi thị trường" khác. Theo ông, nếu cho phép các hãng xe Trung Quốc sản xuất hoặc bán xe tại Mỹ mà không giải quyết những lợi thế này, các nhà sản xuất trong nước, người lao động và cộng đồng địa phương có thể chịu thiệt.
Điều này đặt Detroit vào một tình thế khá đặc biệt. Các hãng xe lớn của Mỹ đang phải lên tiếng phản đối một chính quyền mà trong nhiều vấn đề lại đang tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động của họ.
Câu chuyện càng đáng chú ý khi đặt cạnh cách Washington nhìn nhận mối quan hệ giữa Ford và các doanh nghiệp Trung Quốc. Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy gần đây chỉ trích Ford vì hợp tác với CATL, nhà sản xuất pin lớn của Trung Quốc, cũng như Geely. Ông cho rằng Ford đang ngày càng gắn tương lai của mình với những doanh nghiệp Trung Quốc được nhà nước hậu thuẫn.
Trong khi đó, Tổng thống Trump lại đang thể hiện quan điểm cởi mở với khả năng chính những doanh nghiệp Trung Quốc này xây dựng nhà máy tại Mỹ.
Mối lo ngại của Detroit cũng không phải không có cơ sở. Các thương hiệu Trung Quốc hiện được cho là đã chiếm khoảng 20% thị trường ô tô mới tại Mexico. Canada cũng đang chuẩn bị cho phép một số lượng hạn chế ô tô sản xuất tại Trung Quốc được nhập khẩu với mức thuế thấp hơn.
AlixPartners dự báo các thương hiệu Trung Quốc có thể chiếm tới 30% thị trường ô tô toàn cầu vào năm 2030.
CEO Ford Jim Farley là một trong những lãnh đạo ngành ô tô Mỹ thẳng thắn nhất khi nói về sức ép từ các đối thủ Trung Quốc. Để tìm hiểu đối thủ, ông thậm chí đã sử dụng một chiếc Xiaomi SU7 trong nhiều tháng. Sau trải nghiệm thực tế, Farley đánh giá mẫu xe điện Trung Quốc có chất lượng cao và mang lại trải nghiệm kỹ thuật số xuất sắc.
Nếu đề xuất của ông Trump trở thành hiện thực, việc các hãng xe Trung Quốc xây dựng nhà máy tại Mỹ chắc chắn có thể tạo thêm việc làm cho người lao động nước này. Nhưng theo lập luận của Detroit, vấn đề không chỉ nằm ở nơi chiếc xe được sản xuất.
Một chiếc ô tô Trung Quốc được lắp ráp tại Mỹ vẫn có thể mang theo những lợi thế về tài chính, công nghệ và chiến lược vốn giúp các hãng xe Trung Quốc cạnh tranh mạnh trên thị trường quốc tế.
Vì thế, cuộc tranh luận hiện nay không đơn thuần xoay quanh câu chuyện "Made in America". Điều Detroit quan tâm là liệu các hãng xe Mỹ có phải cạnh tranh với những đối thủ sở hữu các lợi thế đặc biệt hay không, và liệu hai bên có thực sự đang chơi trên cùng một mặt bằng cạnh tranh.
Nhìn vào mức giá mà các thương hiệu Trung Quốc đang đưa ra tại những thị trường đã hiện diện, không khó để hiểu vì sao các hãng xe lớn của Mỹ đặc biệt quan tâm đến vấn đề này.
: